gry fabularne

Do poniższego wpisu zainspirował mnie Jackdays, który na swojej stronie opublikował listę języków i wiedzy poszczególnych ras występujących w Warhammerze (tutaj można przeczytać ten tekst w języku angielskim).
Przegrzebałem trochę dodatków (głównie pierwszoedycyjnych) i uzupełniłem te wiadomości z oficjalnych oraz naszych polskich źródeł, usuwając tym samym informacje o fanowskich dodatkach.
Przede wszystkim dziękuje Jackdays'owi, że pozwolił mi na wspieranie się Jego tekstem- warto zajrzeć na Kelevala Hammer, gdyż można znaleźć tam inne fajne teksty do WFRP.

LUDZIE:
Staroświatowy i jego dialekty:

• Albioński. Używany na terenie Albionu
• Bretoński. Używany w Bretonii, podobny do dialektu używanego w południowo- zachodnim Albionie. "h" znajdujące się na początkach wyrazów jest gubione, natomiast "th" zastępuje się "z", "r" wymawiane jest gardłowo.
• Dolgański. Dolganie mówią swoim dialektem, podobnym nieco do ungolskiego
• Estalijski. jest językiem ze śpiewnym, nosowym akcentem, używanym na terenie Królestw Estalijskich. Obcy mogą mieć problemy z zrozumieniem ludności zamieszkującej Góry Irrana (północna cześć Estalii), gdzie w mowie występują dziwne idiomy pochodzące z minionych wieków.
• Gospodarski. Używany na terenie Kislevu przez Gospodarów. Osoby mieszkające na prowincji mają trudniejszy dla zrozumienia akcent (a zarazem silniejszy).
• Norsmeński, norski.- używany przez Norsmenów, a także na terenie Kislevu, gdzie uważany jest za dialekt szlachecki, dlatego tamtejsza arystokracja lubi podkreślać nim swą pozycję społeczną [Uwaga: Podręcznik podstawowy do 1 edycji podaje na str. 216 że jest to język zwany norskim, zaś w ŹsDwK że jest to język norsmeński.]
• Reikspiel. Używany na terenie Imperium i Jałowej Krainy, a także w Granicznych Księstwach. Reikspiel jest standardem, na podstawie którego oceniane są inne języki np. katajski, czy arabski. Profesorowie Uniwersytetów Imperialnych utrzymują że reikspiel jest najstarszym językiem pisanym*
• Słowiański. Mieszkańcy Kisleva dawno zaadaptowali język Starego Świata, jednak wielu z nich nadal używa plemiennego języka posiadającego bardzo bogaty zasób wyjątkowo opisowych przekleństw. Kislevczycy mają głosy głębokie i dźwięczne, często wymawiają "v" zamiast "w". [Uwaga: Podręcznik WFRP 1 ed. podaje na str. 291 że dialektem Kislevu jest słowiański, natomiast w przedostatniej części kampanii WW- ŹsDwK mamy już dialekty: dolganów, gospodarów, norsmeński i ungołów.]
• Sylvański. Używany na terenie Sylvanii
• Tileański. Melodyjny dialekt Starego Świata, który obcy często mylą z estalijskim, co ponoć bardzo irytuje Tileańczyków.
• Ungolski. Używany przez Ungołów z charakterystycznym silnym akcentem wschodnim i rozbudowanym słownictwem odnoszącym się do koni i kawalerii.

ELFY:
Eltharin czyli język elficki ma tylko dwa dialekty: tar-elhtarin i fan-eltharin, pierwszym posługują się elfy wysokie i morskie, zaś tym drugim elfy leśne. Elfy leśne posługują się także staroświatowym. Jest językiem niezmiernie skomplikowanym- elfy uczą się jego prawidłowego używania dopiero, gdy ich umysły zostaną odpowiednio wyćwiczone min. przez Pran Iemuz-gu. Niewielu ludzkich uczonych (tych którzy poznali eltharin) poświęciło całe swoje życie na naukę tego melodyjnego języka, przy czym jest on uproszczoną wersją, używaną tylko przez elfickie dzieci i tych którzy krótko żyją.
Eltharinem posługują się także drzewce i driady.
Mroczne elfy z Naggaroth posługują się językiem druhi i eltharinem.

HALFINGI:
Halfingi posługują się halfińskim dialektem staroświatowego.

KRASNOLUDY:
Większość krasnoludów posługuje się swoim językiem, zwanym khazalid-em, a także konkretnym dialektem języka staroświatowego, używanym na terenach z których pochodzą.

GNOMY:
Używają ghassaly- dialektu khazalidu.

GOBLINOIDY:
Wszystkie goblinoidy posługują się językiem goblińskim, posiadającym kilka dialektów:
Ghazakh. Obydwa typy goblinów posługują się tym dialektem.
Harghazakh. dialekt hobgoblinów
Orrakh. Dialekt orków jest około czterech oktaw niższy niż ghazakh.
Snotgob. Dialekt snotlingów.
Półorki mówią pospolitym goblińskim językiem, niektóre z nich mogą znać zniekształcone dialekty ludzkie.

OGRY:
Grumbarth to sapiący i warczący język Ogrów, wielu z nich zna norsmeński, część z nich ma pojęcie o językach Starego Świata.

REPTILLIONI i TRYGLODYCI:
Ssissgl'k To unikalny syczący język, wymykający się transkrypcji, pełen mlaśnięć, parsknięć, gwizdów i innych szczególnych dźwięków. Używany przez troglodytów i repitllionów.

SKAVENI:
Queekish. Jest językiem używanym przez wszystkie klany skavenów.

TROLLE:
Orgvar. Mowa Trolli, dodatkowo mogą znać słabo dialekt staroświatowego z którego pochodzą i rozumieć mowę, niektóre z nich używają dosyć często też zdegenerowanego norskiego.

CHAOS:
Mroczna mowa. Dziwny język zwierzoludzi, wojowników Chaosu itp istot.

POZOSTAŁE RASY:
Drzewce używają swojego języka zwanego Malla-room-ba- larin, eltahrinu, a co czwarty z nich może używać staroświatowego
Fimiry posługują się językiem zwanym fimar- "przeciągają" niektóre litery (w szczególności S, Z, Ś, Sz), mówiąc np. "sssskrabie"; "Bosssko" "Zzzałatw ich"
Zoaty mówią swoim zgrzytliwym i grzmiącym językiem. Niekiedy porozumiewają się w elfickim, a czasami językiem driudów.
Smoki znają po prostu wszystkie języki.

JĘZYKI TAJEMNE
Tajemne języki używane są wyłącznie do celów magicznych, nigdy do porozumiewania się. Księgi, magiczne pergaminy, zwoje i inne przedmioty o magicznej naturze są zwykle napisane, w którymś z tych języków.
Inskrypcje zapisane w zwykłym języku nie są magiczne i nie można się z nich nauczyć czarów.**

• Magiczny (zwany też Lingua Praestantia). Większość pergaminów jest zapisana w tym języku i mogą używać ich wszyscy posiadający ku temu odpowiednie predyspozycje. Wyróżniamy cztery rodzaje: pierwotny, iluzjonistyczny, nekromancki i czarodziejski.
• Starych Slannów, gdzieniegdzie zwany staroslańskim jest archaicznym językiem spotykanym zazwyczaj tylko na starożytnych artefaktach.
• Tajemny krasnoludzki jest bardziej subtelną wersją starożytnego khazalidu, praktykowaną przez krasnoludzkich czarodziei, zazwyczaj nikt obcy nie poznaje tego języka. [Uwaga: Całkiem możliwe że Jackdays wspominając o Klinkharuhn'ie i Aldruhn'ie jako pisemnej formie khazalidu, miał na myśli właśnie te języki, ja jednak nie natknąłem się w oficjalnych opracowaniach wiadomości na ten temat.]
• Tajemny elfi używany przez elfich magów, oparty o starożytny eltharin. Używany na Ulthuanie, oraz przez podróżujące elfy morskie i wysokie, nieznany elfom z Starego Świata (ci używają Lingua Praestantia do swych potrzeb)
• Druidyczny to forma języka używana przed wiekami przez dawnych druidów. Niezwykle rzadki, ozdabia niektóre katakumby i artefakty.
• Demoniczny- mowa demonów, używana we wszystkich zaklęciach demonologicznych.

SEKRETNE JĘZYKI
5 podstawowych języków, używanych przez ludzi do specjalistycznej komunikacji. Wszystkie języki (prócz klasycznego) wyjawiane są tylko wybranym osobom.

• Bitewny. Uproszczona i skrótowa wersja staroświatowego wykorzystywana m.in. do wydawania rozkazów w trakcie walki.
• Łowców. Sekretna mowa, przekazywana z ojca na syna dotycząca łowiectwa i życia w lasach.
• Klasyczny. Martwy język używany do zapisywania tekstów akademickich, religijnych [pod tym względem zbliżony do naszej łaciny, bądź greki, co może świadczyć że pochodzi z Remeanskiego Imperium założonego na terenach obecnej Tileii]
• Gildii. Tajemny język Bractw, Gildii, Hanz używany podczas tajemnych rytuałów danej gildii.

W dodatkach pojawiło się sporo kolejnych języków sekretnych takich jak np. cygański (str. 74 OwG), który w WFRP 2 ed. przemianowany został na strzygański.

LUDZIE (POZOSTAŁE CZĘŚCI ZNANEGO ŚWIATA)
Arabski. Używany na terenie Arabii, także przez Nomadów Pustyni.
Kitajski. Spotykany na terenach całego Kitaju, krainie Ind, Górach Kamalayan i Mourn, dorzeczu Chang etc. etc.
Khuresian mowa z terenów Khuresh
Hung używany na Pustkowiach Chaosu i Kitaju
Ikajo używany w Nowym Świecie przez Ikadian (czerwonoskórych ludzi)
Indhya używany na terenie północnego i południowego Ind.
[Uwaga: Jackdays wymienia również: nippoński, czy saurian- ja jednak nie znalazłem informacji o nich. Zresztą logicznie rzecz biorąc każdy z języków w innych częściach Znanego Świata powinien mieć swoje dialekty, przynajmniej tyle co reikspiel].

SEKRETNE ZNAKI
Mówiąc o językach nie sposób nie wspomnieć o sekretnych znakach, pomimo że nie tworzą one języka jako takiego, to powiązane są z poszczególnym profesjami, organizacjami, kultami itp., zazwyczaj są to piktogramy, abstrakcyjne rysunki, znaki czy gesty jakich używa np. Kult Purpurowej Dłoni w dodatku ŚnRzR. Jednak znaków tych w dodatkach powstało tak wiele, co umiejętności Wiedzy o... i praktycznie nawet najmniejsze bractwo może mieć swoje sekretne znaki. Celowo więc nie wspominałem o Wiedzy, jaką dysponują poszczególne rasy, czy profesje- im więcej pojawiało się dodatków do WFRP, tym częściej obfitowały one o dodatkowe umiejętności typu: sekretne znaki wędrownych kramarzy, czy Wiedza Cyganów i handlarzy (nie wspominając o Hop!Hop!- sekretnych znakach grzybiarzy z MiM.)

* Nieco dziwne może się wydawać że Sylvania posiada swój własny dialekt staroświatowego, natomiast Graniczne Księstwa nie mają swojego. Tu także nasuwa się pytanie: Ciekawe w związku z tym jaką rolę odgrywa/ł język klasyczny?
** Jackdays wspomina jeszcze o języku elementalistów, co wydaje się całkiem logicznym rozwiązaniem- skoro istnieje język demoniczny, dlaczego żywiołaki nie mogłyby porozumiewać się w swoim języku lub chociaż dialekcie demonicznego. Kolejnym nie wymienionym językiem w tej grupie jest np. tajemny nehekherański z nie wydanego w Polsce dodatku "Lure of the Liche Lord" który był językiem używany w starożytności i dziś na terenie Imperium Nehekheran.